Daha önceki yazılarımızda da genişçe değindim tohumlarla alakalı bilgilerimizi kısaca hatırlayalım. Tohum; bir bitkinin yeni ürünü vermesi için kendi oluşturduğu taslağı ve gerekli bilgileri besinleri yeter miktarda içeren üreme ürünüdür. Bitkinin yumurta sının döllenmesi işe oluşur. Daha sonra gelişerek bitkinin taslağını oluşturur. Çeşitli kısımları vardır bu konulara uzun uzun girmeyeceğim. Bazı bitkilerde taneler tohum görevi görür, bazılarında ise kabuk bile tohum görevi (patates, yer elması) görebilmektedir. Bazı bitkiler ise gövdelerinden herhangi bir parça ile yeni bireyleri meydana getirir. Tohumlar gerekli kurallarla alınıp, uygun şekilde muhafaza edildikten sonra yine uygun zaman geldiğinde toprakla buluşarak yeni bitkileri, sebzeleri- meyveleri verirler.

Tohum çimlendirme çok geniş bir kavramdır. Temel olarak birbirlerine benzeyen yöntemler olsa da bitkiden bitkiye farklılıklar gösterebilmektedir. Bizler hobi bahçesi severler olarak bahçemizde üreteceğimiz- yetiştireceğimiz sebzeleri ne şekilde tohumdan çimlendireceğimizi anlatacağız. Bahçenizde yetiştireceğiniz, domates, biber, karpuz, patlıcan gibi sebze-meyveleri fide olarak alıp bahçenize dikebilirsiniz. Bu şekilde aldığınız fideler hibrit tohumdan elde edilen sebze fideleridir. Bir sonraki kuşakta tohum verme ve yeni bitki oluşturma fırsatını çoğu zaman vermezler. Ancak ben kendi yerli tohumlarımı yıllardır kendim alarak üretim yaptığımdan fide işlemini de kendim yapmaktayım. Bazı bitkilerde ise tohum fide yöntemi ile değil, direkt bahçemizdeki yerlerine ekilmek suretiyle çimlendirme yapılmaktadır. (fasulye,marol, maydanoz gibi)

tohum-cimlendirme

Resme Tıklayın…

Tohum Nasıl Çimlenir? Sakladığımız tohumlarımız saklama süresi boyunca neden çimlenip bitkiye dönüşmüyor? Çünkü tohumlarımız saklarken ısı, nem ve ışıktan, sıcaktan uzak bir şekilde muhafaza etmekteyiz. Tohumun içerisinde bulunan embriyonun (Canlı taslağının) uygun koşullar oluştuğunda gelişmeye ve büyümeye başlaması olayına çimlenme adı verilir. Geri dönüşsüz bir süreçtir. Yani çimlenmeye başlayan tohum tekrar saklanamaz, muhafaza edilemez.

Nem, sıcaklık, oksijen gibi etkenler uygun olduğunda tohum çimlenmeye başlar. Bitkinin taslağı olan embriyo bu uyaranlar ile harekete geçer, bölünerek çoğalma ve büyüme safhasına girer. Bu süreçte tohumu dış etkenlerden koruyan tohum kabuğu da uygun ortamı bulunca ve bitkinin taslağı büyümeye başlayınca çatlar ve bütünlüğü bozulur. (Aynen günü gelen civcivin yumurtadan çıkması gibi). Çimlenmeye başlayan tohumda çeşitli enzimlerde pasif halden aktif hale geçerek büyüme sürecine ve diğer oluşumlara yardım etmeye başlar. Bitki taslağı büyürken gerekli besini yine tohumun içerisinde bu amaç için depo edilen besinden sağlar,

Tohumun sağlıklı bir şekilde çimlenip büyüyerek yeni bitkiyi oluşturması için sıcaklık, nem ( yani su miktarı), hava gibi parametrelerin optimum değerde olması ve bu süreç boyunca bu değerlerde kalması gereklidir. Bitki bu süreçte fotosentez yapmaz. Çünkü kotelidon yapraklar adı verilen ilk yeşil oluşumlar henüz oluşmamıştır. Bu yapraklar oluşunca da güneş ışığı gerekecektir. Çünkü bitki artık fotosentez reaksiyonları ile kendi bir takım ihtiyaçlarını kendisi üretmeye başlayacaktır.

Birçok bitkide tohum çimlendirme, fideleme yöntemleri aynıdır yada birbirlerine çok yakındır. Tüm bitkilerde tek tek anlatma yerine aynı özellikteki bitkilerden bir kaçı üzerinde konuyu dile getirmeye çalışacağım.

Çimlendirme Toprağı Nasıl Hazırlanır?

Çimlendirme Öncesi Tohum Hazırlığı

Yazıdaki görsel giphy.com sitesinden alınmıştır…